SA HÌNH
(Bài giới thiệu chính thức)
Noel năm nay, tôi ra mắt hai bộ sách mới. Một bộ mới hoàn toàn về thể loại, một bộ mới hoàn toàn về đối tượng độc giả. Ở bài này, tôi muốn giới thiệu về bộ thứ nhất thuộc thể loại nhật kí phiêu lưu. Nó thuộc series Toàn Chuyện Khó Đỡ từ các tác phẩm của Leo Edwards, nhưng lại mới, cả về nhân vật, nội dung, và đặc biệt là thể loại. Và bởi cái tên thể loại được ghép từ hai mảnh, Nhật kí và Phiêu lưu cũng không làm tôi thỏa mãn, nên tôi mạo muội đặt cho nó một cái tên cụ thể hơn: SA HÌNH SỐNG ĐỘNG.
Hơn 10 năm làm sách cho trẻ em, mỗi lần chọn sách để chuyển ngữ, tôi luôn có ý thức kiếm những cuốn giống một mẩu đời thật được gấp lại, một thế giới thu nhỏ để trẻ em bước vào, tập làm quen với cuộc sống trước khi trưởng thành. Nhưng phải đến series Trigger và Tuffy, tôi mới cảm nhận trọn vẹn thế nào là sa hình sống động, một mô hình của thực tại, nhỏ hơn, an toàn hơn, nhưng vẫn đủ gai góc để các em tập chạy, tập vấp ngã, và tất nhiên, tập cả đứng lên.
Thưa các bạn
Trigger là nhật kí của một cậu học sinh, còn Tuffy lại là nhật kí của một con chó.
Trigger có suy luận mạch lạc, nhờ cậu quan sát thế giới bằng con mắt của một thiếu niên đang tập làm người lớn, tập tìm hiểu luật chơi của cuộc đời. Bởi thế, mọi phiêu lưu của Trigger đều pha chút “tính toán vụng về”, từ việc lập hội comet, làm dự án bán bẫy chuột, tới xử lí khủng khoảng. Người trẻ đọc Trigger có thể trải nghiệm thứ mà tâm lý học hiện đại gọi là mạo hiểm lành mạnh (healthy risk-taking).
Trong khi đó, Tuffy lại “viết” nhật kí bản năng và thiên về cảm xúc. Nó ghi chép thế giới chủ yếu bằng giác quan, thành thử thứ phiêu lưu của nó là phiêu lưu cảm tính và bộc phát. Hơn nữa, Tuffy là chó, không biết nói với người, nên hầu hết mọi cảm xúc thường được hành động hóa. Và thế là, vô tình con chó Tuffy lại là mẫu trẻ sống trọn từng khoảnh khắc, giàu cảm xúc và bản năng.
Một thiên về hướng nội, một thiên về hướng ngoại, nhưng đều được Leo Edward viết theo bút pháp đẹp nhất của nhật kí. Cả Trigger và Tuffy đều là minh hoạ sắc nét cho khái niệm tự do mang tính kiến tạo (constructive autonomy), nghĩa là không phải “muốn làm gì thì làm”, nhưng cũng chẳng phải kiểu “tự lập sớm”. Không ai kè kè giám sát Tuffy, cũng chẳng ai can thiệp quá sâu vào sinh hoạt của Trigger. Nhưng may thay, chính sự thiếu vắng tích cực này lại tạo ra khoảng trống thích hợp cho sáng kiến nảy mầm trong môi trường “tự do hành động”, khoảng trống mà giáo dục hiện đại hình như đang hướng tới.
Vẫn biết, có tự do hành động, sẽ có sai lầm. Thế nhưng, trong Trigger và Tuffy, sai lầm không phải thứ để trừng phạt, mà là thử thách để lớn lên, là sự học bằng trải nghiệm, bằng va chạm và tương tác. Những trải nghiệm ấy chính là chất liệu quan trọng để tạo ra một dòng sách thú vị, hấp dẫn được độc giả ở lứa tuổi khó chiều.
Trong thế giới sách cho người trẻ, có ba dòng truyện lớn là truyện kể, truyện phiêu lưu, và nhật kí. Nếu như ở truyện kể và truyện phiêu lưu, người trẻ được thường nghe thụ động, hoặc bị cuốn theo các sự kiện, thì ở nhật kí, các em lại đứng ngay trong thế giới bên trong của nhân vật. Nếu so với nhật kí đơn thuần, nhật kí phiêu lưu kiểu Tuffy và Trigger cuốn hút hơn, bởi nó là một “giống lai” tốt, không xa cách như truyện phiêu lưu thuần tuý, và cũng chẳng tĩnh lặng như kiểu nhật kí tâm sự, mà kết hợp được cả nội tâm, trải nghiệm, hành động, lẫn góc nhìn trực tiếp của nhân vật.
Thưa các bạn,
Trong cái thời mà người trẻ thiếu tương tác với thiên nhiên, thiếu bạn chơi, thiếu cả những thất bại nhỏ để trưởng thành, nhưng lại dư thừa cạm bẫy tinh vi ngoài kia, tôi chỉ mong bộ sách SA HÌNH SỐNG ĐỘNG được là một đứa bạn thân của các em. Đứa bạn lành lẽ ấy sẽ mò tới rủ các em đi chơi, đúng vào lúc các em đang chán nản, hay đang ngộp trong… thế giới sau màn hình.
(Truyện thích hợp nhất với trẻ từ 8 đến 14 tuổi. Vui lòng liên hệ Sách Kẹp Hạt Dẻ để đặt sách.
Trân trọng cảm ơn.
Sản phẩm liên quan
